200 Milyar Dolarlık zafer dosayası

YILLARCA, ABD öncülüğündeki Batı ülkelerinin nükleer silah ürettiğinden endişe ettiği İran sonunda yaptırım zincirinden kurtuldu. Geçtiğimiz yıl İran ve Batı, nükleer anlaşmaya varmış ve İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması kararlaştırılmıştı. Geçtiğimiz cumartesi günü İran’ın anlaşma sonrası yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği müzakere edildikten sonra yaptırımlar resmen kaldırıldı, ‘nükleer anlaşma’ da yürürlüğe girmiş oldu.

Daha güvenli bir dünyanın ilk günü

Yaptırımların kaldırılması İran için tarihi bir zafer anlamına geliyor. Nitekim İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, anlaşmanın hemen ertesi günü (dün) “İran tarihinde altın bir sayfa” açıldığını söyleyerek bunun İran ekonomisi için bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Mecliste tarihi konuşmasını yapan Ruhani 2016 bütçesinin içinde yer aldığı dosyayı, kameralar eşliğinde Meclis Başkanı Ali Laricani’ye bir zafer edasıyla sundu. Ruhani bu anlaşmadan “Siyonistler, savaş kışkırtıcıları ve ABD’deki aşırılıkçılar” dışında herkesin mutlu olduğunu söyledi. Anlaşmanın ardından ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise “Bugün daha güvenli bir dünyanın ilk günü” dedi. Kerry, “Güvenle söyleyebiliriz ki İran’ın nükleer silah yapmak için ihtiyaç duyduğu yeterli fisil madde elde etmesine giden yollar teyit edilerek kapatılmıştır” diye konuştu.

Ticaret dengeleri değişecek

Yaptırımlarla sarsılan 80 milyon nüfuslu İran, petrol ihracatına büyük bir darbe almıştı. İran’a uygulanan ambargonun kalkmasıyla dünya ticaretinde dengeler değişecek. Dünyanın en büyük doğalgaz ve dördüncü büyük petrol rezervlerine sahip olan İran’ın piyasaya girmesiyle, son 12 yılın en düşük seviyesine inen petrol fiyatları daha da aşağı çekilecek. Bu durumdan başta Rusya ve Suudi Arabistan olmak üzere petrole bağımlı ülkeler olumsuz etkilenecek. İran’ın günlük 500 bin varil petrolü daha ihraç edebileceği belirtiliyor. Bununla beraber İran’ın uluslararası piyasalarda bloke edilmiş milyarlarca dolarlık parası da serbest bırakılacak. Bu paranın 100 milyar dolardan fazla olduğu söyleniyor. Ayrıca İran; enerji, ulaştırma ve madencilik sektörlerinde büyük yatırımlar yapmayı planlıyor. İran’da sadece enerji yatırımlarının 100 milyar doları bulabileceği belirtiliyor. Ambargoların kalkmasıyla 400 uçağın alınacağını duyuran İran’da otomotiv ve konut gibi sektörlerde de ciddi yatırım olacak. Türkiye de bu süreçte İran ile ekonomik ilişkilerini daha da geliştirmek istiyor.

Merak etme halkım İran’ı 7/24 izleyeceğiz

İran ile nükleer anlaşma imzalanması, ABD’de başta Cumhuriyetçi başkan adayları olmak üzere çok sayıda lobi grubundan tepki aldı. ABD Başkanı Barack Obama, İran’la varılan anlaşma hakkında ABD halkını “rahatlatmak” amacıyla açıklama yaptı. İran’a yönelik yaptırımlarının süreceğini söyleyen Obama, İran’ın nükleer bombaya sahip olmasını önlemek için önemli bir adım atıldığını belirterek “Nükleer anlaşma altında İran, nükleer bir bombaya sahip olamayacak.Eğer İran aldatmaya kalkışırsa, yakalarız” dedi.

ABD’den 1 gün sonra yeni yaptırım

İran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasından sadece bir gün sonra ABD, füze programı nedeniyle bazı İranlı şirket ve şahıslara yaptırım uygulama kararı aldı. AFP’nin haberine göre; Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin’de yaşayan beş İran vatandaşı, ABD’nin kara listesine eklendi. ABD Hazine Bakanlığı açıklamasında, yaptırımlara gerekçe olarak “yabancı tedarikçileri yanıltmak için üçüncü ülkelerde paravan şirketler kullanılarak hassas ürünlerin son kullanıcılarının gizlenmesini” gösterdi.

Teksas’taki İranlı tutsaklar serbest

İran ve ABD, anlaşmanın ardından iyi niyet göstergesi olarak tutuklu değişimine gitti. İran, Washington Post muhabiri Jason Rezayan’ı serbest bırakırken 7 İranlı da ABD’nin Teksas eyaletindeki hapishaneden serbest bırakılarak İran’a gönderildi: Nader Modanlou, Baharam Mekanik, Khosrow Afghahi, Arash Ghahraman, Touraj Faridi, Nima Golestaneh ve Ali Sabounchi.

Türkiye ile ticaret şahlanacak

AMBARGOLARIN kalkmasıyla İran’da otomotiv ve konut gibi sektörlerde ciddi yatırımlar olacağı için özellikle inşaat sektörüne yatırımlar konusunda Türkiye’nin öncü rol oynaması bekleniyor. Türkiye Ortadoğu’da özellikle de Irak’taki inşaat sektöründe büyük paya sahip. Geçtiğimiz yılın sonlarında İstanbul İhracatçı Birlikleri 50 firma ile Tahran’da 300 ikili iş görüşmesi gerçekleştirmiş, görüşmeler oldukça verimli geçmişti. Bu arada anlaşma Ankara tarafından “memnuniyetle karşılandı.”


Etiket


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir