Esad Suriye’yi terk etmeye hazırlanıyor

Abdulrahman al-Rashed/
AL ARABIYA ( 8 Aralık 2015)

MEDYADA yer alan bazı haberlere göre, İran yakın zamanda Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’a kendisini “ağırlama” önerisinde bulundu ve onu Tahran’da bir kahraman gibi karşılamayı önerdi. İddia, İran Dini Lideri’nin birkaç gün önce Suriye ve Lübnan’a ziyaretlerde bulunan dış politika danışmanı Ali Ekber Velayeti’ye dayandırılıyor. Tüm bu yıkımın ortasında nadir görülen bu “olumlu” atmosfer, bu tür dileklerin arkasında yatan neden gibi gözüküyor. Olumlu haberler arasında, terör örgütü Nusra Cephesi’nin, Hizbullah’ın ve Katar’ın arabuluculuk ettiği müzakereler sonucunda, kaçırdığı Lübnanlı askeri bırakacağı da yer alıyor. Bir diğer olumlu haber ise, uzun süren tartışmalar ve iki yılı aşkındır devam eden cumhurbaşkanlığı boşluğunu doldurmak için Süleyman Franji’nin Lübnan’a cumhurbaşkanı olarak getirilmesi üzerinde anlaşma sağlanması oldu. Tüm bunlar yeni ilerlemeler yaşadığımızı gösteriyor! Öyleyse Esad için çıkışa yönelme zamanı geldi mi? Velayeti gibi bir İranlı üstü düzey yetkilinin Tahran’ın Esad’a sığınma hakkı vereceğini söylemesi, medya organlarının kesinlikle kaçırmayacağı türden önemli bir gelişmedir. Gel gör ki, ben bu habere sadece Suriye muhalefetinin medya organlarında rastladım, ki bu yayın organları rejime ve rakip İran’a dair haberlere referans gösterilemezler.

ESRARENGİZ MESAJ

Ancak uzun bir araştırmadan sonra, Velayeti’nin El Mayadin televizyonuna verdiği röportajı bulabildim. Röportajın sonlarına doğru, sunucu İranlı konuğuna Tahran’ın, özellikle de Moskova’ya bir ay önce gerçekleştirdiği “ziyaretten” sonra, Esad’ı yakın zamanda ağırlayıp ağırlamayacağını soruyor. Soru, İran’ın Esad’ı ağırlamak konusunda çekimser kaldığını ima ediyordu. Velayeti soruya şöyle cevap veriyor: “Esad’ın Şam’daki varlığı önemli. Biz, eğer böyle bir görev düşerse, onu İran’da ağırlamaya hazırız. Biz Esad’a görüşümüzü dayatmıyoruz. Ülkesini terk etmesini istemeyiz. Ancak İran’ı ziyaret etmek isterse biz onu sıcak ve kahraman gibi karşılarız. Beş yıl boyunca halkını savundu ve onun yerinin boş kalmasını istemeyiz.” Velayeti’nin cevabının son kısmını dinleyen biri, İran’ın Esad’a sığınma sağlama fikrine sıcak baktığını düşünür. Ancak soru, geçen Ekim ayında Rusya’yı ziyaret eden Esad’ın Tahran tarafından bir devlet başkanı olarak henüz ağırlanmadığını açık ediyor. Velayeti’nin cevabının Esad’a sığınma sağlama konusuyla ilgisi yok. Velayeti, Esad’ın ziyaretine doğrudan sıcak bakmaktan ziyade, Esad’ın bu şartlar altında ülkesini terketmesini istemediklerini söyledi. Ancak Esad’ın Şam’dan çıkıp Rusya’ya gittiğini bilen herhangi birine bu ikna edici bir bahane gibi gelmez. Rusya yolculuğu dört saat sürerken İran’a iki saatte gidiliyor.

● Şam’da sıkışan Esad için çıkışa yönelme zamanı yaklaşıyor.
● Rus jetinin düşürülmesi Moskova ve Tahran’ı birbirlerine daha da yaklaştırdı.

BİR DİZİ SUİKAST

Kanımca, İran’ın Esad rejimiyle bağlantıları çok güçlü ve derin olup ortak çıkarların çok daha ötesine dayanıyor. Devrimin en başından beri Tahran Esad’ın aşırılıkçı politikalarını destekledi. Devrimden önceki durumu analiz edenler, Esad’ın göreve geldiği 2000 yılından bu yana Suriye politikalarını İranlıların yönettiğini düşünür. Bu da, Suriye rejiminin Lübnan’a sert yaklaşımını ve İran’ın aktif rol aldığı sonradan ortaya çıkan bir dizi suikastı açıklamaya yetiyor. İran, Amerika’nın Irak işgalinden sonra, Suriye rejimiyle birlikte sözümona Irak muhalefetinin ve el-Kaide’nin Suriye topraklarında yönetilmesinde de rol oynadı. İran-Suriye mihveri, bugüne kadar ayakta kaldı ve Tahran, Şam’ı da kaybedeceği o son saate kadar Esad’ın yanında yer alacaktır. Peki Esad’ın son saati yaklaştı mı? İşin içine çok sayıda bölgesel ve uluslararası ordu girdiği için yenilgi anını kestirmek güç. Ama, İranlılar ve Ruslar ne kadar desteklerse desteklesin, savaşın ömrünü ne kadar uzatırlarsa uzatsınlar, Esad’ın bu savaştan zaferle çıkmayacağını biliyoruz. Ruslar ve İranlılar Suriye üzerinde aynı fikirde oldukları sürece Esad’ı dışarda bırakan, mesela İran’a sığınması gibi, kolay bir çözüm bekleyemeyiz. Şayet Rusya ve İran iki farklı duruş sergilemeye başlarlarsa, Suriye topraklarında- Esad rejimine destek için- havadan ve karadan operasyonlarla savaşan İran ve Rus ordularının varlığıyla, Suriye rejiminin işi daha da zorlaşacak.




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir